1,3,2

boek1_hoofdstuk1_deel1.md

@@ -1,17 +1,20 @@
 **Boek 1**
 
 **Hoofdstuk 1**
+
+deel 1
+
 "Dus zó, op een morgen, sneden we die kano's."
 Philoctète glimlacht naar de toeristen, die proberen
 zijn ziel met camera's te vangen. "Als de wind nieuws brengt
 
-naar de _kaneel laurieren_, trillen hun bladeren
+naar de _laurier-canelles_, trillen hun bladeren
 het moment dat de bijl van zonlicht de ceders raakt
-omdat ze de bijl in onze eigen ogen zagen.
+omdat ze de bijl in onze eigen ogen konden zien.
 
 Wind, hef de varens. Ze klinken als de zee die ons voedt,
 ons leven als vissers. En de varens knikten: 'Ja,
-de bomen moeten dood.' De vuisten in de zakken,
+de bomen moeten dood.' De vuisten strak in de zakken,
 
 want de hoogten waren fris en onze adem maakte veren
 als de mist, we delen de rum. Eenmaal terug, 
@@ -27,18 +30,18 @@ rolt één broekspijp op met de rijzende klacht
 
 van een schelp. Het is gerimpeld als de corona
 van een zeeëgel. Hij zegt niet hoe het geheeld is.
-"Het heeft die dingen" - hij glimlacht - "meer waard dan een dollar."
+"Er zijn dingen" - hij glimlacht - "meer waard dan een dollar."
 
 Hij liet het aan de kletsende waterval
 om zijn geheim te te schenken aan La Sorcière , sinds
-de hoge laurieren voor de roep van de duif vielen.
+de hoge laurieren voor de roep van de duif vielen
 
 om zijn zang te geven aan de blauwe stille bergen 
-waar praatgrage stroopmjes dragen het naar de zee
+waar praatgrage stroopmjes het dragen tot bij de zee
-in stilstaande poelen waar voorntjes doorheen schieten
+in stilstaande poelen waar voorntjes door schieten
 
 en een reiger rietstengels kruist met een roestige kreet
-de modder steekt en steekt een voet geheven
+de modder steekt en steekt een voet geheven.
 Dan wordt de stilte doormidden gezaagd door een waterjuffer
 
 als alen hun naam schrijven in het heldere zand

boek1_hoofdstuk1_deel2.md

@@ -0,0 +1,81 @@
+deel 2
+
+Achille keek op van het gat dat de laurier achterliet.
+Hij zag het gat zacht helen met het schuim
+van een wolk als een breker. Toen zag hij de vlugge zwaluw
+
+surfend over de branding-wolk, een klein ding, ver van huis,
+verward door de golvende blauwe heuvels. Een doornstruik
+greep zijn hiel. Hij rukte zich los. Om hem heen werden meer schepen
+
+gevormd door de zaag. Met zijn kapmes maakte hij 
+vlug een kruis, zijn duim raakte zijn lippen
+terwijl de bijlen de hoogte in rinkelden. Hij zwaaide het ijzer,
+
+en hakte de armen van de dode god, knoest na knoest,
+wrikte de aders los van de stronk terwijl hij bad:
+"Boom! Jij kunt een kano zijn. Of anders kun je het niet!"
+
+De bebaarde ouderen verdroegen de decimatie
+van hun volk zonder een woord te uiten
+in de taal die ze spraken als één natie,
+
+de taal die ze hun jonge scheuten leerden: van gebabbel in de torens
+van de ceders tot groene klinkers van de _bois-campēche_.
+De _bois-flot_ hield zijn mond net als de _laurier-cannelle_,
+
+de roodhuidige _logwood_ verdroeg de doorns in zijn vlees,
+terwijl het Arowakse dialect krakeelde in de geur
+van een harsig kampvuur dat de bladeren bruin kleurde
+
+met krullende tongen, dan as, en hun taal ging verloren.
+Als barbaren die over de zuilen stappen die ze gevloerd hebben
+schreeuwden de vissers. De goden waren eindelijk gevallen.
+
+Als dwergen hakten ze de stammen van gerimpelde reuzen,
+voor peddels en riemen. Ze werkten met dezelfde 
+concentratie als een leger vuurmieren.
+
+Maar woedende muggen, kwaad door de rook 
+voor het onteren van hun bos, bleven Achille steken.
+Hij wreef rum op zijn polsen opdat ze
+
+platgeslagen tot sterren tenminste dronken zouden sterven.
+Ze gingen voor zijn ogen. Omsingelend in een aanval
+die hem tot blinde tranen dreef. Hij trok zich terug
+
+naar de hoge bamboe als de Arowak schutters
+vluchtend voor de musketten van krakende stammen
+geleid door het vuur en de woedende bijl
+
+die hakt op de takken. De mannnen bonden de dikke stammen eerst
+met verse hennep en rolden ze als mieren naar een klif
+om langs de hoge netels neer te storten. Ze kregen die dorst 
+
+naar de zee vanwaar hun bebladerde lijven waren geboren.
+Nu ploegden in hun haast om kano's te worden 
+de stammen door golfbrekers van struiken, en maakten gaten
+
+van keien, ze voelden geen dood in zichzelf, maar nut -
+de zee te bedekken, rompen te zijn. Dan, op het strand, kregen ze 
+houtskool in hun holtes, uitgehakt door houwelen.
+
+Een oplegger had hun gebonden lijven gedragen.
+Het smeulende houtskool doorboorde dagenlang de korjalen
+totdat de hitte het hout wijd genoeg had gemaakt met spanten en boorden.
+
+Onder zijn kloppende beitel voelde Achille hun holtes
+ademen om de zee te voelen, reikend naar de waas van
+vogels op een zandbank, de snavels van hun gekliefde boegdelen.
+
+Toen paste alles. De bootjes kropen over het zand
+als honden met een tak in de bek. De priester
+besprenkelde hen met een klok. Toen maakte hij het zwaluwteken.
+
+Toen hij lachte om Achilles kano, _In God we troust_,
+Zei Achille: "Laat het! Het is God's spelling en de mijne."
+Na de mis, op een morgen, enterden de kano's de laagten
+
+de ondieptes in koorhemd en hun knikkende korjalen
+kwamen overeen met de golven hun leven als boom te vergeten;
+één diende Hector, een ander Achilles.

boek1_hoofdstuk1_deel3.md

@@ -0,0 +1,31 @@
+Achille piste in het donker, sloot toen de onderdeur.
+Hij was roestig van de zeebries. Hij tilde de vispan
+met de krab van een hand; in een hol onder de hut
+
+verborg hij de betonnen stap. Terwijl hij de opslag naderde,
+zoutte de ochtendbries hem lopend door de grijze straat
+langs slaapvaste huizen onder natrium stroken
+
+van straatlampen, naar het droge asfalt dat zijn tenen schraapte
+telde hij de blauwe vonken van enkele sterren.
+Bananenblad knikte naar de golvende
+
+woede van hanen, hun kreten krijtend als rode kalk
+die heuvels op een bord tekent. Als zijn leraar, wachtend,
+schuurde de branding zijn vaste tred.
+
+Toen ze elkaar zagen bij de muur van het betonnen kot
+was de morgenster teruggestapt, haatte de geur
+van netten en visdarm; het licht was hard van boven
+
+en er was een horizon. Hij legde het net bij de deur
+van de opslag en waste zijn handen in de bak.
+De branding verhief zijn stem niet. Zelfs de magere honden
+
+rond de kano's waren kalm. Een fles absinthe
+ging rond bij de vissers, maakten smakkende geluiden
+en schudden door de bittere bast waarvan het gebrouwen was.
+
+Dit was het licht waar Achille gelukkig in was.
+Als, voordat hun handen de boorden vastpakten, ze voor
+de zee wijdsheid stonden, klaar voor de dag.

boek1_hoofdstuk2_deel1.md

@@ -0,0 +1,65 @@
+I
+
+Hector was er. Theofile ook. In dit licht,
+hebben ze alleen christelijke namen. Placide, Pancreas,
+Chrysostom, Maljo, Philoctète, met zijn hoofd wit
+
+als gekrulde branding. Ze verscheepten riemen als lansen,
+plaatsen ze parallel in het graf van de scheepsboorden
+als man en vrouw. Schepten het vieze blad van de planken,
+
+openden knopen van de lichamen van meelzak zeilen,
+terwijl Hector, aan de vloedlijn, kort dank zei
+met de zee als doopvont, voordat hij heupdiep, erin waadde.
+
+De rest liep op het strand met gelijke tred
+behalve schuimharige Philoctète. De wond op zijn scheen
+nog ongeheeld, als een stralende anemoon. Het was 
+
+van een schrapend, roestig anker. Het puntige ijzer
+sneed zijn huid in een golfslag. Hij boog naar het schuim
+druppelde er sisselend zout op. Hij zou weer rennen
+
+strompelend naar de zinloze schaduw van een amandel,
+met de tanden op elkaar, zwaaide ze uit in de schaamte
+van zijn stank, en wéér lieten ze hem achter
+
+onder het luipaarden licht. Deze morgen gebeurde
+dezelfde gedoe weer opnieuw. Hij voelde de jaap draden
+trekken tot in zijn kruis. Met zijn hinkelende stap
+
+hand op één knie, verliet hij het gedrukte strand
+en klauterde de vroege straat naar Ma Kilman's bar.
+Ze opende de winkel en zette de witte rum bij de hand.
+
+Zijn scheepsmaten zagen hem, haakten toen hun handen als ankers
+onder de romp, wiegden ze; de kiel schuurde door droog zand
+totdat nat zand hem stopte. De riemen deed ratelen
+
+die parallel midscheeps lagen; dan, op het geluid
+van vloeken en gebeden voor de stammen in de vorm van een wig
+de één na de ander, met rammelende botten
+
+gleden de boten naar de knabbelende waterlijn
+richting de geopende zee. De losse stammen tuimelden
+in de branding, gesneuveld als strijders in een strijd 
+
+ergens aangespoeld op de overkant van de wereld.
+Gedragen naar een plek onder de manzanilla's
+lagen ze gezicht naar boven, de zon bewoog over hun ogen
+
+met de blik van myrmidonen, aan de hiel weggesleept
+hoog boven de waterlijn waar de spookkrab schuilt.x 
+De vissers veegden hun handen. Nu bereden alle kano's
+
+de roze golf van de morgen. Ze neigden hun boegen
+zachtjes, zoals staljongens met paarden doen bij zonsopgang,
+trekkend aan de lijnen als teugels aan de neus gehaakt - 
+
+_Prijs Hem, Morgenster, St. Lucia, Licht van mijn ogen_,
+Gooiden een hoosblik erin en vouwden hun lijven over de
+dansende rompen, en roeiden, één riem lichtjes naar achter.
+
+Hector ontrolde zijn canvas om in te lopen op
+de meeuwen, hopend op terugkeer vóór die schelpkleurige
+schemer, wanneer de pelicanen laag overvliegen.

boek1_hoofdstuk2_deel2.md

@@ -0,0 +1,89 @@
+II
+
+In het haldfuister stond Seven Seas op en maakte koffie
+Zonlicht was bezig de ring van de horizon te verwarmen
+en wolken rezen als broden. In de hitte van de 
+
+gloeiende ijzeren roos schoof hij de pan op de 
+ring en zette hem vast. De pan trilde
+door het gewicht van het water, kwam toen tot rust.
+
+Zijn ketel lekte. Tastend greep hij de ijzeren stoel en nam
+plaats naast de pan, om te horen als het borrelde.
+Het zou koken, maar niet gillen als de scheepsfluit
+
+om te zeggen dat het klaar was. Hij hoorde de hond
+janken onder de planken van zijn huis, zijn staart
+kloppen de deur, maar hij benijdde de korjalen
+
+nu al mijlen ver op zee. Nu hoorde hij de eerste bries
+over de bladen van de zeeamandel spoelen. Vanacht was er
+een volle maan, wit als zijn bord. Hij zag met zijn oren.
+
+Hij warmde op met de daken in de klimmende zon.
+Sinds de ziekte zijn zicht had vernietigd,
+zonsondergang de zee de hand schudde voor het laatst -
+
+en een inwaarts duister groeide waar de maan en de zon
+onmerkbaar verschilden - hij bewoog op een zesde zintuig
+zoals de maan zonder secondewijzer,
+
+schoongeveegd als het bord dat hij nu waste
+terwijl de pan borrelde; blindheid was niet het einde.
+Het was geen strandpalm als zonnewijzer op het middaguur.
+
+Hij voelde de zon kruipen over zijn polsen
+Het bewoog als een kat langs de hekken
+van een zandweggetje. Hij voelde het loskomen
+
+van de broodvruchtboom in zijn tuin, langs het hekwerk
+van de korte ijzeren brug als een harp, zijn stralen
+rimpelend in het water. Hij zag de lagune
+
+achter de kerk en erin, een vastgezet bekken,
+een roestig emaillen beeld van de maan.
+Hij draaide de lichtkrans uit onder de pan.
+
+De hond krabbelde aan de keukendeur, wilde erin,
+maar hij liet hem wachten. Hij trommelde op de keukentafel
+met zijn vingers. Ruziende merels aan het ontbijt.
+
+Behalve één hand zat hij doodstil,
+met zijn ei-witte ogen, vingers gravend in het verleden
+van een andere zee, gemeten met roeispanen.
+
+O open deze dag met het geluid van de zeeschelp, Omeros,
+zoals je deed in mijn jeugd, toen ik een woord was
+zacht uitgeademd langs de tong van het zonlicht.
+
+Een leguaan op een zeedam wierp zijn vraag op
+voor de wakende zee en een net van gouden mos
+lichtte het rif op, dat de zeilen van de verre kano's
+
+ontweken. Alleen in jou, door de eeuwen
+van de perkamenten zeekaart, kan ik het geluid vangen
+van de vloedlijn die schuifelt als de vacht
+
+van de kudde bij de vuurtoren, die Cycloop met zijn blinde oog
+gesloten voor zonlicht. Toen waren de kano's galeien
+waarover een fregat langzaam zijn afgekapte vleugels bewoog.
+
+In jou raadden de zaden van grijze amandelen de vorm van de boom
+en de druivenbladeren roestig als gekartelde eilanden,
+en de blinde vuurtoren, die de rand van de kaap voelde,
+
+een stilstaande reus, een marmeren wolk in de hand,
+klaar om de rots uiteen te laten spatten in stralende
+sterren; toen haalde een zwarte visser, met gestoppelde kin
+
+ruw als een zeeëgel, zijn meelzakken
+zeil op een bamboe paal en zocht de openingszin
+van onze epische horizon; nu kijk ik terug
+
+naar rotsen die hun voet zien, als licht de golven vangt
+en holle bomen uitvaren met ebbenhouten kapiteins,
+want het was jouw licht dat onze werven beroerde,
+
+waar schoeners ijdel afgemeerd lagen aan kaapstanders.
+Een windvlaag bladert de havenboeken terug naar de stem
+die humde in de vaas van de keel van een vrouw: "Omeros."

boek1_hoofdstuk2_deel3.md

@@ -0,0 +1,57 @@
+III
+
+"Omeros," lachte ze. "Zo noemden we hem in het Grieks,"
+zijn kleine buste strelend, met de gebroken neus als een bokser,
+en ik dacht aan Seven Seas, die in de stank
+
+van drogende visnetten de klank van het strand beluisterde.
+Ik zei: "Homeros en Vergilius zijn boeren uit New England",
+en het gevleugelde paard bewaakt hun pompstation, inderdaad."
+
+Ik aaide een arm en voelde de blik van het schuimende hoofd
+koud als het marmer en haar schouders in het winterlicht
+in de zolderkamer. Ik zei "Omeros,"
+
+en _O_ was de roep van de karko, de zeeschelp, _mer_ was
+moeder en zee in ons Antilliaanse patois,
+_os_ een grijs bot, en de witte branding die breekt
+
+en een schuimkraag verspreidt op een kust van kant.
+Omerois was de krak van droog blad en het sissen
+dat echode uit een grotmond bij eb.
+
+De naam bleef in mijn mond, ik zag het licht in een web
+op haar aziatische wangen, dat haar ogen tekende
+met de omtrek van een zwarte amandel. Antigone draaide zich om
+
+en zei: "Ik ben moe van Amerika. Ik wil terug naar 
+Griekenland. Ik mis mijn eilanden." Schrijf ik. Het brengt 
+de manier terug waarop ze haar zwarte golf van haar schudde.
+
+Ik zag de branding kanten patronen prenten
+op de kust van haar nek en de neerwaartse stroompjes
+van zijde gekruld aan haar enkels. Als branding zonder geluid
+
+en voelde een ander koud beeld, niet het hare maar die van jou
+zag dit met amandelpitten als ogen, zijn gebroken neus 
+is afgewend, en de ruisende zijde stemt in.
+
+Maar als het tussen de regels kon lezen van haar vloer
+als een wit heet dek, verweerd door Antilliaanse hitte,
+naar het duister ertussen, zou zijn neus schroeien
+
+door de stank van geketende enkels, de geboeide voeten
+schrapend als bladeren en misschien zou het onschuldige marmer
+zijn witte pitten afgewend hebben. De afstand vergroten
+
+tussen zijn mond en de horror onder haar tafel
+voor de lier op de stoel gehuld in een witte tuniek
+om te doen wat het verleden altijd doet: lijden en staren.
+
+Ze lag kalm als een haven en een wolk bedekte haar 
+met mijn schaduw. Toen verscheen langzaam een boeg
+met geschilderde ogen uit de geurige regen van zwart haar.
+
+En hoorde ik de holle klank geblazen uit een vaas,
+niet voor koningen, struikelend in sperenregens;
+kortaf proza van vissers, vloekend over hun kano's.

boek1_hoofdstuk3_deel1.md

@@ -0,0 +1,50 @@
+I
+
+_"Touchez-i, encore: N'ai fendre choux-ous-ou, salope!"_
+"Doe dat nog eens en ik trap je kont, bitch!"
+_"Moi, j'a dire-'ous pas prêter un rien. 'Ous ni shallope,
+
+'ous ni seine, 'ous croire 'ous ni choeur campêche?"_
+"Ik zeg je, leen niets van mij. Je hebt een kano
+en een net. Wie denk je dat je bent? Koning hardhout?"
+
+_"'Ous croire 'ous c'est roi Gros-Îlet? Voleur bomme!"_
+"Je denkt dat je koning Gros-Îlet bent? Blikkendief!"
+Dan in het Engels: "I go show you who is king! Come!"
+
+Hector stapte uit de schaduw. En Achille, het
+moment dat hij het kapmes zag, een gek,
+een gestoorde, verteerd door jaloezie, zette het blikje
+
+dat hij uit Hector's korjaal had geleend netjes terug in de boeg
+van Hectors boot. Daarna veegde Achille die genoeg had van 
+deze idioot zijn eigen mes af en zwaaide ermee.
+
+Nu verschenen de dorpelingen uit de groene schaduw
+van amandelen en lobbige manzanilla bladeren
+voor het duel dat Hector wilde. Achille liep weg en wachtte
+
+naast het lauwe water. Hector beende op hem af.
+De dorpelingen volgden. De branding verstomde
+ineengedrongen van angst aan de rand van het strand.
+
+Toen regende het ver op zee in een glinsterende bui
+pijlen vanuit de smaragdgroene golfbreker
+van het rif, de schachten vlogen met duidelijke kracht
+
+in de zon en daarachter, klaar voor de slachting
+stonden schreeuwende dorpers, een golf van geluid,
+armen in de lucht richting het licht. Hector rende plenzend
+
+door de kreken en de regen naar Achille 
+zijn kapmes geheven. De woedende branding kraste 
+met zijn staart als een briesend hondengevecht. Een man
+
+doodt uit woede zelfs zijn eigen broer, maar de gestoorde
+die Achilles shirt van zijn schouder scheurde
+verscheurde ook zijn hart. De woede die hij voor Hector voelde
+
+was schaamte. Om elkaar te lijf te gaan om een hoosblik
+volkomen bedekt met roest. Het duel van deze vissers
+ging over een schaduw, en die heete Helena.
+

boek1_hoofdstuk3_deel2.md

@@ -0,0 +1,51 @@
+II
+
+Ma Kilman had het oudste café in het dorp.
+Het balkon van een gemberkoekhuis had een mosterdkleurige gevel
+met een groen overhangende dakrand en oude gerimpelde verf.
+
+In de zaal beneden stonden houten tafels
+voor het gooien van domino's. Een kralen gordijn
+rinkelde steeds als iemand erdoor liep. Een neon
+
+reclame voor Coca Cola onder het NO PAIN
+CAFÉ ALL WELCOME. Het NO PAIN was niet haar eigen
+idee, maar van haar dode man. "Het is een profetie",
+
+lachte Ma Kilman. Een hete straat liep naar het strand
+langs de winkeltjes en de clubs en de apotheek
+waar in de schaduw, zijn khaki hond aan de lijn,
+
+een blinde man op zijn kruk zat, nadat de korjalen
+waren vertrokken, mompelde de duistere taal van de blinden,
+knokige handen op een stok, oren zo scherp als die van de hond.
+
+Af en toe zong hij en flarden ervan dreven op de wind,
+wanneer haar kralen de rozenkrans raakten. Oude St Omer.
+Hij beweerde dat hij de wereld rond was gezeild. "Meneer Seven Seas"
+
+doopten ze hem, naar een merk levertraan
+met een kronkelende zwaardvis. Maar wat hij zei was vaag.
+Klonk Grieks voor haar. Of oud Afrikaans gewauwel.
+
+Langs de lijnen van heet asfalt leek de zanger 
+dingen te tellen. Wie weet of zijn ogen door
+schaduwen konden kijken, tikkend op de stok met een vinger?
+
+Ze hielp hem zijn veteranenpensioen te innen
+elke eerste van de maand op het kleine postkantoor.
+Hij klaagde nooit over zijn situatie
+
+zoals al die anderen. Zijn plek in de hoek en de hitte
+op zijn handen maakten dat hij de kruk naar de schaduw schoof.
+Ma Kilman zag Philoctète aan komen hobbelen,
+
+dus stond ze op vanuit haar hoek bij het raam en legde
+het gebruikelijke medicijn voor hem neer. Een fles witte 
+acajou en een pot gele Vaseline,
+
+een klein emaillen schaaltje met ijs. Hij wachtte
+de hele dag in het NO PAIN café. Daar knielde hij 
+neer en zalfde de rand van de wond op zijn scheen.
+
+